หมากผู้หมากเมีย

ชื่อสามัญ : Ti plant

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cordyline fruticosa

ชื่อวงศ์ : Asparagaceae

ลักษณะ :

หมากผู้หมากเมีย เป็นไม้พุ่มขนาดเล็กถึงขนาดกลาง สูง 3-4 เมตร ลำต้นตั้งตรงมีขนาดเล็กกลม มีข้อถี่ ลำต้นมีสีน้ำตาลอ่อน

ใบหมากผู้หมากเมีย ใบเดี่ยว เรียงเวียนสลับแตกออกตามข้อของลำต้นซ้อนกันถี่ ใบรูปใบหอกแกมรูปขอบขนาน กว้าง 2-10 เซนติเมตร ยาว 20-50 เซนติเมตร ปลายใบแหลม โคนใบแผ่เป็นกาบใบหุ้มลำต้น ขอบใบเรียบ แผ่นใบเป็นลอนคลื่นเล็กน้อยและมีสีสันแตกต่างกันไปตามชนิดพันธุ์ เช่นสีเขียวล้วน แดงล้วน เขียวแถบเหลือง หรือเขียวแถบแดง

ดอกหมากผู้หมากเมีย สีขาวอมเหลืองหรือม่วงแดง   ออกเป็นช่อแบบช่อแยกแขนงจากส่วนยอดของลำต้น  ช่อละ 5-10 ดอก ดอกย่อยมีขนาดเล็ก

ผลหมากผู้หมากเมีย ผลสดแบบมีเนื้อ ทรงกลม มีขนาดประมาณ 8 มิลลิเมตร ผลสุกสีแดง มีหลายเมล็ด

ประโยชน์ : 

• คนส่วนใหญ่นิยมปลูกเป็นไม้ประดับอาคารบ้านเรือน เนื่องจากเป็นพันธุ์ไม้ที่ใบมีสีสันสวยงาม มีความโดดเด่น อีกทั้งยังเป็นพันธุ์ไม้ที่เกี่ยวข้องกับความเชื่อของคนไทยในเรื่องความเป็นสิริมงคล

• นอกจากนี้ยังมีสรรพคุณเป็นยาสมุนไพร ใช้รักษาโรคและอาการต่างๆ ได้แก่ ฟอกเลือด แก้พิษกาฬ แก้ไข้หวัด แก้โลหิตกำเดา แก้บิด แก้เจ็บกระเพาะ แก้ประจำเดือนมามาก แก้ปัสสาวะเป็นเลือด แก้ถ่ายเป็นเลือด แก้ริดสีดวงทวาร แก้ปวดบวมอักเสบ แก้ฟกช้ำดำเขียว เป็นต้น แต่เป็นสมุนไพรที่ไม่เหมาะสำหรับสตรีมีครรภ์

การปลูกและการดูแลรักษา :

         หมากผู้หมากเมียสามารถเจริญเติบโตได้ดีในดินร่วน หน้าดินลึก ดินไม่แน่น ดินมีความชื้นสูง โดยเฉพาะดินที่มีเศษใบไม้ กิ่งไม้ปกคลุม ชอบเสียงรำไร มักขึ้นอยู่ใต้ร่มไม้ใหญ่ได้ดี

การเตรียมดิน

หมากผู้หมากเมีย เป็นพืชที่ชอบดินร่วนซุย และมีอินทรีย์วัตถุ ดังนั้น ดินที่ปลูกทั้งในแปลงจัดสวน และในกระถางควรใช้ดินร่วน หรือ ดินร่วนปนทรายหรือดินเหนียว ผสมกับมูลสัตว์หรือเศษใบไม้หรือวัสดุอื่น เช่น กากมะพร้าวบด แกลบ เป็นต้น อัตราส่วนที่ใช้ผสมระหว่างดินกับอินทรีย์วัตถุ 1:1 หรือ 2:1

วิธีการปลูกในกระถาง

การปลูกในกะถาง อาจเป็นกระถางดินเผาหรือกระถางพลาสติก โดยเจาะรูระบายน้ำด้านล่าง พร้อมด้วยถาดรองก้นกระถาง การปลูกจะใช้กิ่งพันธุ์จากการตอน การปักชำหรือแยกเหง้าที่ติดแล้ว 1 กิ่งต่อกระถาง และควรใส่เศษใบไม้หรือวัสดุอินทรีย์คลุมหน้ากระถางเสมอ สำหรับตำแหน่งวางกระถางควรวางในที่ร่มแสงแดดส่องเล็กน้อย

วิธีการปลูกในสวน

การปลูกในแปลงจัดสวน มักใช้หมากผู้หมากเมียเป็นไม้ระดับล่าง โดยให้ไม้ชนิดอื่นที่ต้นสูงกว่าให้เป็นร่มเงา ระยะปลูกในแปลง ประมาณ 50X50 ซม.

การดูแลรักษา :

การให้น้ำ หมากผู้หมากเมียเป็นพืชที่ไม่ต้องการน้ำมาก แต่ต้องมีความชื้นในดินที่เพียงพออยู่เสมอ การให้น้ำควรให้เพียงวันละครั้งก็เพียงพอ ซึ่งที่สำคัญ คือ จุดวางกระถางหรือแปลงปลูกต้องไม่ถูกแดดส่องถึงพื้นตลอดทั้งวัน

การใส่ปุ๋ย จะเน้นที่ปุ๋ยคอกหรือการใส่วัสดุอินทรีย์อื่นๆเป็นหลัก และใช้ปุ๋ยเคมีบ้าง สูตร  16-16-8 อัตรา 50 กรัม ต่อต้น ทุกๆ 1-2 เดือน

การบังคับให้แตกยอด :

เป็นวิธีสำหรับบังคับให้หมากผู้หมากเมียแตกยอดออกมาใหม่หลายยอดในต้นเดียวเพื่อเพิ่มจำนวนกิ่งสำหรับการนำมาปักชำ และตอนขยายจำนวนต้นให้มากขึ้น

– เลือกต้นที่มีลักษณะสมบูรณ์ และตรงตามความต้องการของผู้ปลูก

– ควรเป็นต้นเดี่ยวหรือต้นที่แตกกอ ความสูงประมาณ 30-50 ซม.

– ต้นเดี่ยวตัดให้บริเวณลำต้นที่สูงกว่าเหง้าประมาณ 15-30 ซม.

– ต้นที่เคยตัดมาก่อนเป็นกิ่งรุ่น 2 ให้ตัดชิดโคนกิ่ง

– หลังการตัดงดการให้น้ำ 3-5 วัน

– โรยด้วยปุ๋ยสูตร 15-15-15 อัตรา 50 กรัม/ต้น หรือประมาณ 2 ช้อน

– รดน้ำให้ชุ่ม วันละ 1-2 ครั้ง

– กิ่งใหม่จะเริ่มแทงยอดภายในไม่กี่สัปดาห์

ผู้จัดทำ

นายกนกพล ศักดิ์ชัยนันท์ ม.5/1 เลขที่ 3

โรงเรียนสุรศักดิ์มนตรี